MARKA TESCİLİ, PATENT VE FAYDALI MODEL NEDİR?
Farkları Nelerdir? Hangisine Başvurmalısınız?
Bir işletmenin markasını koruması ile geliştirdiği bir buluşu koruması birbirinden farklı işlemlerdir. Türkiye'de marka, patent ve faydalı model işlemleri, 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu kapsamında düzenlenir ve Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) tarafından yürütülür.
1.
MARKA TESCİLİ NEDİR?
Marka tescili; bir işletmenin ürün veya hizmetlerini diğer işletmelerin ürün veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarayan isim, logo, kelime, şekil ve benzeri işaretlerin hukuken korunmasını sağlayan işlemdir.
Örnek: Bir işletme kurdunuz ve adını "GÜVENLİ EV" koydunuz. Bu isimle ürün satıyor, reklam yapıyor ve müşteri kazanıyorsunuz. Markanızı tescil ettirdiğinizde, tescil kapsamındaki ürün ve hizmetler bakımından kanunun sağladığı marka haklarını elde edersiniz.
Marka tescilinin avantajları:
- İşletmenizin adını ve logosunu hukuken korur.
- Başkalarının aynı veya karıştırılabilecek derecede benzer markaları izinsiz kullanmasına karşı hak sağlar.
- Marka devri, lisans verilmesi ve franchise faaliyetlerine hukuki altyapı oluşturur.
- İşletmenizin ticari değerini artırmaya yardımcı olur.
- Markanızın taklit edilmesine karşı hukuki yollara başvurma imkânı sağlar.
Koruma süresi: Başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Her 10 yılda bir yenilenerek süresiz devam ettirilebilir.
Yasal dayanak: 6769 Sayılı Kanun, Madde 4, 7 ve 23.
2.
PATENT NEDİR?
Patent; teknik bir probleme yeni bir çözüm getiren buluşun, kanunda belirtilen şartları taşıması durumunda korunmasını sağlayan sınai mülkiyet hakkıdır. Patent, bir işletmenin ismini değil, geliştirdiği teknik buluşu korur.
Örnek: Bir mühendis, yangını algılayarak özel bir teknik mekanizma sayesinde otomatik müdahale eden yeni bir sistem geliştirdi. Bu sistem yeni ise, buluş basamağı içeriyorsa ve sanayiye uygulanabiliyorsa patent korumasına uygun olabilir.
Patent alabilmek için üç temel şart:
- Yenilik: Buluş daha önce kamuya açıklanmamış olmalıdır.
- Buluş basamağı: Buluş, ilgili teknik alandaki uzman açısından aşikâr olmamalıdır.
- Sanayiye uygulanabilirlik: Buluş üretilebilir veya sanayinin bir alanında kullanılabilir olmalıdır.
Patentin avantajları:
- Teknik buluşun izinsiz ticari kullanımına karşı koruma sağlar.
- Buluşun lisanslanmasına veya devredilmesine imkân tanır.
- Teknolojik yatırımların ticari değerini artırabilir.
- Rakiplere karşı hukuki ve ticari avantaj sağlayabilir.
Koruma süresi: Başvuru tarihinden itibaren en fazla 20 yıldır. Süre uzatılamaz; korumanın devamı için gerekli yıllık ücretler ödenmelidir.
Yasal dayanak: 6769 Sayılı Kanun, Madde 82 ve 101.
3.
FAYDALI MODEL NEDİR?
Faydalı model; yeni ve sanayiye uygulanabilir nitelikteki belirli teknik buluşlara sağlanan sınai mülkiyet korumasıdır. Patentten farklı olarak faydalı modelde buluş basamağı şartı aranmaz. Özellikle mevcut ürünlere getirilen yeni teknik çözümler için uygun bir koruma yöntemi olabilir.
Örnek: Bir kapı üreticisi, kapının daha kolay monte edilmesini sağlayan yeni bir mekanik bağlantı sistemi geliştirdi. Bu teknik çözüm yeni ve sanayiye uygulanabilir nitelikteyse faydalı model korumasına uygun olabilir.
Faydalı modelin avantajları:
- Teknik yeniliklerin korunmasını sağlar.
- Patentten farklı olarak buluş basamağı şartı aranmaz.
- Bazı teknik geliştirmeler için uygun bir koruma seçeneğidir.
- Buluş sahibine lisans ve devir gibi ticari imkânlar sunar.
Önemli: Kimyasal ve biyolojik maddeler, eczacılıkla ilgili maddeler ve usuller, biyoteknolojik buluşlar ve usuller faydalı modelle korunamaz.
Koruma süresi: Başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Süre uzatılamaz.
Yasal dayanak: 6769 Sayılı Kanun, Madde 142.
4. MARKA TESCİLİ, PATENT VE FAYDALI MODEL ARASINDAKİ FARKLAR
Özellik
Marka Tescili
Patent
Faydalı Model
Neyi korur?
İsim, logo ve ayırt edici işaretler
Teknik buluş
Belirli teknik buluşlar
Yenilik şartı
Patentteki anlamda aranmaz
Aranır
Aranır
Buluş basamağı
Uygulanmaz
Aranır
Aranmaz
Koruma süresi
10 yıl
20 yıl
10 yıl
Yenileme
Her 10 yılda bir
Yok
Yok
İnceleme
Marka incelemesi
Patent incelemesi
Araştırma ve şekli inceleme; patentteki gibi buluş basamağı incelemesi yok
5. HANGİSİNE BAŞVURMALISINIZ?
Unutmayın: Aynı ürün için farklı sınai mülkiyet hakları söz konusu olabilir. Örneğin ürünün ismi marka tesciliyle, teknik çalışma sistemi ise patent veya faydalı modelle korunabilir.
İşletmenizin adını veya logosunu korumak istiyorsanız:
MARKA TESCİLİ
Yeni bir makine, cihaz veya teknik sistem geliştirdiyseniz:
PATENT
Mevcut bir ürüne yeni bir teknik çözüm getirdiyseniz ve buluş faydalı model şartlarını taşıyorsa:
FAYDALI MODEL
TARGUN MARKA & PATENT
TARGUN Marka & Patent olarak marka tescili, patent ve faydalı model başvuru süreçlerinde danışmanlık hizmeti sunuyoruz.
TARGUN MARKA & PATENT
Web: www.targunmarkavepatent.com
FİKRİNİZ DEĞERLİ, HAKLARINIZ KORUNMAYA DEĞER!
Bir marka oluşturmak emek ister.
Bir buluş geliştirmek bilgi, zaman ve yatırım gerektirir.
Emeğinizi, markanızı ve buluşlarınızı hukuki koruma altına almak için doğru başvuruyla başlayın.
Markanızı araştırmak, buluşunuzun korunabilirliğini değerlendirmek ve başvuru sürecini başlatmak için bizimle iletişime geçin.
Bilgilendirme notu: Tescil veya belge verilmesi, ilgili başvurunun yasal koşulları karşılamasına bağlıdır. Her isim marka olarak, her fikir de patent veya faydalı model olarak korunamaz.
Yasal dayanak: 6769 Sayılı Sınai Mülkiyet Kanunu.